หลายคนเวลาเลือก Pressure Gauge หรือเกจวัดแรงดัน มักเริ่มจากคำถามว่า
แล้วเลือก Gauge ที่มี Range สูงกว่าค่านั้นทันที เช่น ระบบทำงานประมาณ 10 Bar แต่เลือกเกจ 0–100 Bar เพราะคิดว่า “ยิ่ง Range สูงยิ่งปลอดภัย”
แต่ในความเป็นจริง Range ที่สูงเกินไปก็ไม่ได้หมายความว่าจะเหมาะกับระบบเสมอไป
การเลือก Pressure Gauge ควรพิจารณาจาก แรงดันใช้งานจริง (Operating Pressure) ร่วมกับแรงดันสูงสุดหรือแรงดันผิดปกติที่อาจเกิดขึ้น รวมถึงลักษณะการทำงานของระบบ เช่น มีแรงดันกระชากหรือแรงดันขึ้นลงเป็นจังหวะหรือไม่
Operating Pressure กับ Maximum Pressure ต่างกันอย่างไร?
ก่อนเลือก Range ต้องแยก 2 ค่านี้ออกจากกันก่อน
1. Operating Pressure
คือ แรงดันที่ระบบทำงานอยู่เป็นประจำ
ตัวอย่างเช่น
- ระบบทำงานที่ประมาณ 8 Bar
- ระบบทำงานที่ประมาณ 10 Bar
- ระบบทำงานที่ประมาณ 15 Bar
ค่านี้เป็นข้อมูลสำคัญมากในการเลือก Range ของ Pressure Gauge
2. Maximum / Design Pressure
คือแรงดันสูงสุดที่ระบบหรือเครื่องมืออาจต้องพบในช่วงเวลาหนึ่ง ไม่จำเป็นต้องเป็นแรงดันที่เกิดขึ้นตลอดเวลา โดยการเลือก Gauge ต้องตรวจสอบความสามารถในการรับแรงดันของตัว Gauge และสภาวะผิดปกติของระบบร่วมด้วย
ดังนั้น การเลือก Pressure Gauge ไม่ควรดูเฉพาะตัวเลข Maximum Pressure แล้วเลือก Range ให้สูงที่สุด
หลัก 25–75% ช่วยเลือก Pressure Gauge อย่างไร?
แนวทางหนึ่งที่ใช้ในการเลือก Pressure Gauge คือให้แรงดันใช้งานปกติอยู่ในช่วงประมาณ 25–75% ของ Full Scale
ตัวอย่างเช่น
| แรงดันใช้งานโดยประมาณ | Range ที่พิจารณาได้ |
|---|---|
| 2 Bar | 0–4 Bar |
| 5 Bar | 0–10 Bar |
| 8 Bar | 0–16 Bar |
| 10 Bar | 0–20 Bar |
| 15 Bar | 0–30 Bar |
| 20 Bar | 0–40 Bar |
ตารางนี้เป็น ตัวอย่างหลักการเลือกเบื้องต้น ไม่ใช่การกำหนด Range สำหรับทุกหน้างาน เพราะยังต้องตรวจสอบแรงดันสูงสุด อุณหภูมิ ชนิดของของไหล Pulsation และข้อกำหนดของผู้ผลิตก่อนเลือกจริง
แล้วถ้าเลือก Range สูงเกินไปล่ะ?
หลายคนอาจคิดว่า
“ถ้า Range สูงไว้ก่อน ก็ไม่น่ามีปัญหา”
แต่ก็มีข้อเสียเช่นกัน
ถ้าแรงดันใช้งานจริงอยู่ที่ 5 Bar แต่เลือก Gauge 0–100 Bar
เข็มจะอยู่บริเวณช่วงต้นของสเกลมาก ทำให้อ่านค่าได้ยากขึ้น และ Resolution ที่ใช้ดูความแตกต่างของแรงดันอาจไม่เหมาะกับงาน
ดังนั้นเป้าหมายไม่ใช่
“Range ต้องสูงที่สุด”
แต่ควรเป็น
“Range ต้องเหมาะกับแรงดันใช้งานจริง”
Ashcroft ระบุเช่นกันว่า Range ที่สูงเกินไปอาจทำให้ Resolution ไม่เพียงพอต่อการใช้งาน
ถ้าระบบมีแรงดันกระชาก ต้องเลือกอย่างไร?
จุดนี้สำคัญมากสำหรับงานที่มี
- Pump
- Compressor
- Hydraulic System
- Pressure Cycling
- Pulsating Pressure
- การเปิด–ปิดวาล์วอย่างรวดเร็ว
หากแรงดันไม่ได้คงที่ แต่มีการสั่นหรือกระเพื่อม การเลือก Gauge จากค่า Operating Pressure เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ
แนวทาง ASME B40.100 ที่ Ashcroft อ้างอิงระบุว่า หากมี Pulsation ค่า Maximum Operating Gauge Pressure ไม่ควรเกินประมาณ 50% ของ Full Scale
นอกจากนี้อาจพิจารณาอุปกรณ์ช่วยลดผลกระทบจาก Pulsation เช่น
- Pressure Snubber
- Throttle Screw / Restrictor
- Pulsation Dampener
- Liquid-Filled Pressure Gauge
ทั้งนี้ต้องเลือกตามลักษณะของระบบจริง
วิธีเลือก Pressure Gauge Range แบบง่าย ๆ
ก่อนสั่งซื้อหรือเปลี่ยน เกจวัดแรงดัน ลองเช็กข้อมูลตามลำดับนี้
STEP 1 — ดูแรงดันใช้งานจริง
ถามหน้างานว่า
ระบบทำงานอยู่ประมาณกี่ Bar?
ไม่ใช่ดูเฉพาะค่าที่ระบุว่า Maximum Pressure
STEP 2 — ดูแรงดันสูงสุดและ Pressure Spike
ตรวจสอบว่าในระบบมี
Pressure Surge / Pressure Spike / Pulsation
หรือไม่
ถ้ามี ควรเผื่อ Range และเลือกวิธีป้องกันให้เหมาะสม
STEP 3 — ให้ Operating Pressure อยู่ในช่วงเหมาะสมของสเกล
หลักทั่วไปคือประมาณ
25–75% ของ Full Scale
และการใช้งานทั่วไปมักพิจารณา Full Scale ประมาณ 2 เท่าของ Operating Pressure
STEP 4 — เช็กชนิดของของไหล
ไม่ได้มีแค่แรงดันที่ต้องดู
ต้องพิจารณาด้วยว่า Gauge ใช้กับ
- น้ำ
- อากาศ
- น้ำมัน
- Steam
- Chemical หรือของไหลชนิดอื่น
เพราะวัสดุของ Measuring Element และชิ้นส่วนที่สัมผัสกับ Process Media ต้องเข้ากันได้กับของไหลนั้น ๆ
STEP 5 — เช็กอุณหภูมิและสภาพแวดล้อม
อุณหภูมิสูง การสั่นสะเทือน การกัดกร่อน และสภาพแวดล้อมของหน้างาน สามารถมีผลต่อการเลือก Pressure Gauge ได้
ดังนั้นการเลือก Gauge ที่ดีจึงไม่ใช่แค่
“กี่ Bar?”
แต่ต้องดูทั้ง
Pressure + Temperature + Media + Environment + Pulsation + Connection
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Pressure Gauge Range
Q1: Pressure Gauge ควรเลือก Range เท่าไร?
โดยทั่วไปควรเลือกให้แรงดันใช้งานปกติอยู่ประมาณ 25–75% ของ Full Scale และมักเริ่มพิจารณา Full Scale ประมาณ 2 เท่าของแรงดันใช้งาน อย่างไรก็ตามต้องตรวจสอบ Pressure Spike, Pulsation และข้อกำหนดของผู้ผลิตด้วย
Q2: ระบบแรงดัน 10 Bar ใช้ Pressure Gauge 0–10 Bar ได้ไหม?
อาจใช้ได้ในบางเงื่อนไข แต่หากระบบทำงานที่ 10 Bar เป็นประจำ เข็มจะอยู่ใกล้เต็มสเกล จึงควรพิจารณา Range ที่เหมาะสมกว่า เช่น 0–20 Bar ตามหลักการทั่วไป และตรวจสอบ Maximum Pressure ของระบบร่วมด้วย
Q3: ทำไมไม่เลือก Pressure Gauge Range สูง ๆ ไปเลย?
เพราะ Range ที่สูงเกินไปอาจทำให้เข็มอยู่ในช่วงต้นของสเกลและอ่านค่าความแตกต่างได้ไม่ละเอียดเพียงพอ
Q4: ถ้าระบบมีแรงดันขึ้นลงตลอดควรทำอย่างไร?
ควรพิจารณาลักษณะของ Pulsation และ Pressure Spike เพิ่มเติม อาจต้องใช้ Gauge ที่เหมาะกับงาน Pulsating Service รวมถึงอุปกรณ์ช่วยลดผลกระทบ เช่น Snubber หรือ Throttle Device ตามความเหมาะสมของระบบ
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม / ขอใบเสนอราคา: [เบอร์ติดต่อ : 089-612-8998 / 095-369-5694 / Line : @pinpointt / www.pinpointinstrument.co.th /https://pressuregaugethai.com // https://lin.ee/yuGLlkN
ดูรายละเอียดสินค้าเพิ่มเติมได้ที่ Pinpoint Instrument สินค้า valve วาล์วและเครื่องมือวัด
Facebook Fanpage : ขายวาล์ว และเครื่องมือวัด ขายเกจวัดแรงดันและโฟลมิเตอร์ Pinpoint Instrument