Pressure Gauge หรือเกจวัดแรงดัน เป็นเครื่องมือสำคัญในระบบอุตสาหกรรม ใช้สำหรับตรวจสอบแรงดันของของเหลวและก๊าซในระบบท่อ เครื่องจักร ปั๊ม ระบบไฮดรอลิก และระบบนิวเมติก เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานทราบว่าสภาวะการทำงานอยู่ในช่วงที่เหมาะสมหรือไม่
แต่ในบางครั้งผู้ใช้งานอาจพบว่า ค่าที่อ่านได้จากเกจไม่ตรงกับค่าจริง เช่น เข็มไม่กลับศูนย์ ค่าแกว่ง อ่านค่าแตกต่างจากเกจอีกตัว หรือค่าที่วัดได้คลาดเคลื่อนมากขึ้นเมื่อใช้งานไปสักระยะ
ปัญหาเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าอุปกรณ์เสียเสมอไป เพราะอาจเกิดจาก การสอบเทียบ สภาพการใช้งาน การเลือกช่วงวัด หรือการติดตั้ง ก็ได้
บทความนี้จะพาไปดู 4 สาเหตุหลักที่ทำให้ Pressure Gauge วัดไม่ตรง พร้อมวิธีตรวจสอบและแนวทางแก้ไข
Pressure Gauge วัดไม่ตรง เกิดจากอะไร?
โดยทั่วไปสาเหตุที่ทำให้ค่าที่อ่านได้คลาดเคลื่อน สามารถเริ่มตรวจสอบจาก 4 จุดสำคัญ ได้แก่
- การสอบเทียบคลาดเคลื่อนหรือไม่ได้สอบเทียบ
- แรงสั่นสะเทือนและแรงดันกระเพื่อมในระบบ
- เลือก Pressure Range ไม่เหมาะสมหรือเกิดแรงดันเกิน
- การติดตั้งและสภาพแวดล้อมไม่เหมาะสม
การตรวจสอบตามลำดับนี้ช่วยให้หาสาเหตุได้ง่ายขึ้น ก่อนตัดสินใจเปลี่ยนอุปกรณ์ใหม่
1. การสอบเทียบคลาดเคลื่อน หรือไม่ได้สอบเทียบ
หนึ่งในสาเหตุพื้นฐานที่ควรตรวจสอบก่อน คือ Calibration หรือการสอบเทียบ
เมื่อใช้งานไปเป็นเวลานาน ชิ้นส่วนภายในของเกจอาจเกิดการสึกหรอหรือได้รับผลกระทบจากสภาวะการใช้งาน ทำให้ค่าที่แสดงมีความคลาดเคลื่อนจากค่าจริงได้
ตัวอย่างอาการที่พบได้ เช่น
- เมื่อไม่มีแรงดัน เข็มไม่อยู่ที่ตำแหน่ง 0
- ค่าอ่านได้แตกต่างจากเครื่องมืออ้างอิง
- ค่าคลาดเคลื่อนมากขึ้นเมื่อใช้งานต่อเนื่อง
- เข็มไม่กลับตำแหน่งเดิมหลังลดแรงดัน
วิธีแก้ไข
ควรตรวจสอบความถูกต้องของเครื่องมือด้วยอุปกรณ์อ้างอิงที่เหมาะสม และทำการสอบเทียบตามความเหมาะสมกับลักษณะงานและสภาพแวดล้อมในการใช้งาน
ความถี่ในการสอบเทียบไม่ได้มีตัวเลขเดียวที่เหมาะกับทุกกรณี แต่ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของงาน สภาพแวดล้อม และข้อกำหนดของกระบวนการผลิต
เกร็ดความรู้: หากเป็นระบบที่ใช้ค่าความดันเพื่อควบคุมกระบวนการผลิตหรือเกี่ยวข้องกับความปลอดภัย การตรวจสอบความถูกต้องของเครื่องมือควรเป็นส่วนหนึ่งของแผนบำรุงรักษา
2. แรงสั่นสะเทือนและแรงดันกระเพื่อม
ถ้าติดตั้งเกจอยู่ใกล้ ปั๊ม คอมเพรสเซอร์ หรือเครื่องจักรที่มีการสั่นสะเทือน เข็มอาจสั่นหรือแกว่งจนอ่านค่าได้ยาก
นอกจากนี้ระบบที่มี Pressure Pulsation หรือแรงดันขึ้นลงอย่างรวดเร็ว ก็สามารถส่งผลกระทบต่อกลไกภายในของเครื่องมือได้
อาการที่สังเกตได้
- เข็มสั่นตลอดเวลา
- ค่าอ่านไม่คงที่
- เข็มแกว่งมากเมื่อเครื่องจักรทำงาน
- กลไกภายในสึกหรอเร็วกว่าปกติ
วิธีแก้ไข
อาจเลือกใช้
Snubber / Dampener
เพื่อลดผลกระทบจากแรงดันกระเพื่อม
หรือเลือก Liquid Filled Pressure Gauge ในงานที่มีแรงสั่นสะเทือนและต้องการช่วยลดการสั่นของเข็ม ทั้งนี้ต้องเลือกให้เหมาะกับสภาวะของระบบ
3. เลือก Pressure Range ไม่เหมาะสม
อีกปัจจัยที่หลายคนมองข้ามคือ ช่วงการวัดของเกจ
ตัวอย่างเช่น ระบบมีแรงดันใช้งานประมาณ 8 bar แต่เลือกเกจที่มีช่วง 0–10 bar แม้ว่าจะสามารถวัดได้ แต่เมื่อแรงดันทำงานอยู่ใกล้ช่วงสูงสุดของหน้าปัด เครื่องมือจะมีความเสี่ยงต่อการรับภาระสูงและอาจไม่เหมาะกับสภาวะการใช้งาน โดยเฉพาะหากมีแรงดันกระชาก
ในทางกลับกัน หากเลือกช่วงกว้างเกินไป เช่น ระบบใช้งานประมาณ 5 bar แต่เลือกเกจ 0–100 bar การอ่านค่าช่วงต่ำจะละเอียดน้อยลง
แนวทางของ Ashcroft ระบุว่าช่วงแรงดันใช้งานควรอยู่ในช่วงที่เหมาะสมของสเกล และแนะนำให้พิจารณาช่วงการทำงานประมาณ 25–75% ของสเกลสำหรับงานทั่วไป โดยกรณีมี pulsation ต้องระวังมากขึ้น
วิธีแก้ไข
ก่อนเลือกซื้อควรทราบข้อมูลสำคัญ เช่น
- แรงดันใช้งานปกติ
- แรงดันสูงสุด
- มีแรงดันกระชากหรือไม่
- ชนิดของของไหล
- อุณหภูมิใช้งาน
จากนั้นจึงเลือก Pressure Range ให้เหมาะสมกับระบบ
4. ติดตั้งไม่ถูกต้อง หรือสภาพแวดล้อมไม่เหมาะสม
แม้จะเลือกเครื่องมือได้ถูกต้อง แต่หากติดตั้งไม่เหมาะสมก็สามารถส่งผลต่อการอ่านค่าและอายุการใช้งานได้
ตัวอย่างเช่น
- ติดตั้งในตำแหน่งที่มีแรงสั่นสะเทือนสูง
- อยู่ใกล้แหล่งความร้อนมากเกินไป
- อุณหภูมิแวดล้อมสูงหรือต่ำเกินข้อกำหนด
- เลือกวัสดุไม่เหมาะกับของไหล
- ข้อต่อหรือเกลียวติดตั้งไม่ถูกต้อง
- มีสิ่งอุดตันในทางเดินแรงดัน
สภาพแวดล้อมที่เกินข้อกำหนดของเครื่องมืออาจทำให้เกิดความคลาดเคลื่อน การสึกหรอเร็ว หรือแม้แต่ความเสียหายของเครื่องมือได้
วิธีแก้ไข
ควรตรวจสอบ
ตำแหน่งติดตั้ง + อุณหภูมิ + แรงสั่นสะเทือน + ชนิดของของไหล + ขนาดและชนิดเกลียว
ก่อนนำไปใช้งานจริง
หากเป็นงานที่มีอุณหภูมิสูง ควรพิจารณาอุปกรณ์เสริมที่เหมาะสม เช่น Syphon สำหรับงาน Steam ตามลักษณะการใช้งาน
ตารางสรุป 4 สาเหตุที่ทำให้ Pressure Gauge วัดไม่ตรง
| สาเหตุ | อาการที่พบ | แนวทางแก้ไข |
|---|---|---|
| ไม่ได้สอบเทียบ | ค่าอ่านคลาดเคลื่อน / เข็มไม่กลับศูนย์ | ตรวจสอบและสอบเทียบ |
| แรงสั่นสะเทือน | เข็มสั่น ค่าไม่นิ่ง | ใช้ Snubber / Dampener หรือ Liquid Filled |
| Pressure Range ไม่เหมาะสม | อ่านค่าไม่ละเอียด / เกจรับแรงดันสูงเกิน | เลือกช่วงวัดให้เหมาะกับระบบ |
| ติดตั้งหรือสภาพแวดล้อมไม่เหมาะสม | ค่าเพี้ยน / อายุการใช้งานสั้น | ตรวจสอบตำแหน่ง อุณหภูมิ วัสดุ และการติดตั้ง |
แล้วควรเลือก Pressure Gauge อย่างไรให้วัดได้แม่นยำ?
ก่อนสั่งซื้อ ไม่ควรพิจารณาเพียง ขนาดหน้าปัดหรือราคา แต่ควรดูข้อมูลของระบบให้ครบ
1. ช่วงแรงดัน
ต้องทราบแรงดันใช้งานและแรงดันสูงสุดของระบบ
2. ชนิดของของไหล
เช่น น้ำ อากาศ น้ำมัน Steam หรือสารเคมี เพราะวัสดุของส่วนที่สัมผัสกับของไหลต้องเหมาะสม
3. อุณหภูมิ
ควรตรวจสอบทั้งอุณหภูมิของกระบวนการและอุณหภูมิแวดล้อม
4. แรงสั่นสะเทือนและ Pulsation
หากระบบมีการสั่นหรือแรงดันกระเพื่อม ควรเลือกประเภทที่เหมาะกับสภาวะดังกล่าว
5. Connection
ตรวจสอบตำแหน่งและขนาดเกลียว เช่น Bottom Connection / Back Connection รวมถึงมาตรฐานเกลียวที่ต้องการ
6. ความแม่นยำ
เลือก Accuracy Class ให้เหมาะกับความต้องการของกระบวนการ
การเลือกช่วงวัดให้เหมาะสมเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญ เพราะทั้งช่วงที่แคบเกินไปและกว้างเกินไปสามารถสร้างปัญหาในการใช้งานได้
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Pressure Gauge
Q1: ทำไม Pressure Gauge เข็มไม่อยู่ที่ 0?
อาจเกิดจากการคลาดเคลื่อนของเครื่องมือ การสึกหรอ แรงดันตกค้าง หรือผลกระทบจากการใช้งาน ควรตรวจสอบกับอุปกรณ์อ้างอิงและพิจารณาการสอบเทียบ
Q2: ทำไมเข็ม Pressure Gauge ถึงสั่น?
มักเกี่ยวข้องกับแรงสั่นสะเทือนของเครื่องจักรหรือแรงดันกระเพื่อมในระบบ สามารถพิจารณาใช้ Snubber, Dampener หรือ Liquid Filled Gauge ตามความเหมาะสม
Q3: Pressure Gauge ยิ่งเลือก Range สูง ยิ่งดีหรือไม่?
ไม่เสมอไป หากช่วงวัดกว้างเกินความจำเป็น อาจทำให้อ่านค่าช่วงใช้งานได้ไม่ละเอียด ขณะที่ช่วงต่ำเกินไปอาจทำให้เครื่องมือรับภาระสูงเกินไป
Q4: Pressure Gauge ควรสอบเทียบบ่อยแค่ไหน?
ขึ้นอยู่กับลักษณะงาน สภาพแวดล้อม ความสำคัญของกระบวนการ และข้อกำหนดของผู้ใช้งาน จึงควรกำหนดรอบการตรวจสอบตามความเหมาะสม ไม่ควรใช้ระยะเวลาเดียวกับทุกงาน
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม / ขอใบเสนอราคา: [เบอร์ติดต่อ : 089-612-8998 / 095-369-5694 / Line : @pinpointt / www.pinpointinstrument.co.th /https://pressuregaugethai.com // https://lin.ee/yuGLlkN
ดูรายละเอียดสินค้าเพิ่มเติมได้ที่ Pinpoint Instrument สินค้า valve วาล์วและเครื่องมือวัด
Facebook Fanpage : ขายวาล์ว และเครื่องมือวัด ขายเกจวัดแรงดันและโฟลมิเตอร์ Pinpoint Instrument