Calibration Pressure Gauge หรือ การสอบเทียบเกจวัดแรงดัน เป็นกระบวนการตรวจสอบว่า Pressure Gauge ที่ใช้งานอยู่สามารถแสดงค่าแรงดันได้ใกล้เคียงกับค่ามาตรฐานอ้างอิงมากน้อยเพียงใด โดยนำเครื่องมือที่ต้องการตรวจสอบมาเปรียบเทียบกับ Reference Standard ที่มีความแม่นยำและสามารถสอบกลับได้ตามระบบมาตรวิทยา
สำหรับโรงงานที่ใช้ Pressure Gauge, Pressure Transmitter และเครื่องมือวัดแรงดัน ในกระบวนการผลิต การสอบเทียบช่วยให้ทราบว่าเครื่องมือยังอยู่ในเกณฑ์ที่กำหนดหรือเกิด Measurement Drift ไปแล้วหรือไม่
Calibration Pressure Gauge คืออะไร?
Calibration Pressure Gauge ในบริบทงานโรงงาน หมายถึงการนำ Pressure Gauge ที่ต้องการตรวจสอบ (DUT: Device Under Test) มาเปรียบเทียบกับอุปกรณ์อ้างอิงที่มีความแม่นยำสูงกว่า แล้วบันทึกค่าที่อ่านได้เพื่อดูความคลาดเคลื่อนของเครื่องมือ
ตัวอย่างเช่น Pressure Gauge รุ่นหนึ่งมีช่วงการวัด
0–10 bar
เมื่อนำไปทดสอบที่แรงดันอ้างอิง 5 bar หาก Gauge อ่านได้ 5.1 bar จะพบว่ามีความแตกต่างจากค่า Reference อยู่ 0.1 bar
การตรวจสอบจริงควรพิจารณาหลายจุดในช่วงการวัด ไม่ใช่ดูเพียงจุดเดียว เพื่อให้เห็นพฤติกรรมของเครื่องมือ เช่น Zero, Span, Linearity, Hysteresis และ Repeatability ตามวิธีการและข้อกำหนดของงานนั้น ๆ
ทำไมโรงงานต้องสอบเทียบ Pressure Gauge?
Pressure Gauge อาจเกิดความคลาดเคลื่อนได้จากหลายปัจจัย เช่น
- การใช้งานเป็นเวลานาน
- Mechanical Wear
- Pressure Shock
- การสั่นสะเทือน
- อุณหภูมิของสภาพแวดล้อม
- การติดตั้งไม่เหมาะสม
- Zero Drift
- การใช้งานเกินช่วงวัด
- สภาพของ Process ที่เปลี่ยนแปลง
เครื่องมือวัดแรงดันจึงไม่ได้หมายความว่าจะคงความแม่นยำเท่าเดิมตลอดอายุการใช้งาน การตรวจสอบเป็นระยะช่วยให้โรงงานมองเห็น Measurement Drift ก่อนนำค่าที่คลาดเคลื่อนไปใช้ในการตัดสินใจกระบวนการผลิต
Calibration กับ Adjustment ต่างกันอย่างไร?
เป็นคำที่มักสับสนกัน
Calibration
คือการ เปรียบเทียบค่าที่เครื่องมืออ่านได้กับ Reference Standard และระบุค่าความคลาดเคลื่อน
Adjustment
คือการ ปรับเครื่องมือ หลังพบว่าค่าที่วัดได้ไม่อยู่ในเกณฑ์ที่กำหนด
ดังนั้น
Calibration ≠ Adjustment
เครื่องมืออาจผ่าน Calibration โดยไม่จำเป็นต้องปรับค่า และหากพบความคลาดเคลื่อนเกินเกณฑ์จึงพิจารณา Adjustment ตามความเหมาะสม
Pressure Gauge ควรสอบเทียบบ่อยแค่ไหน?
ไม่มีช่วงเวลาเดียวที่เหมาะกับ Pressure Gauge ทุกตัว
ควรพิจารณาจาก
- ความสำคัญของกระบวนการ
- Accuracy Class
- ประวัติ Calibration
- สภาพการใช้งาน
- ความถี่ในการใช้งาน
- การสั่นสะเทือน
- อุณหภูมิ
- Pressure Cycle
- ผลกระทบหากเครื่องมืออ่านผิด
- ข้อกำหนดของลูกค้าหรือระบบคุณภาพ
WIKA ระบุว่าความถี่ในการสอบเทียบขึ้นอยู่กับ Accuracy Class และลักษณะการใช้งาน และยกตัวอย่างแนวทาง เช่น การตรวจสอบรายปีสำหรับ Gauge หลายประเภท แต่ช่วงเวลาที่เหมาะสมควรกำหนดตามความเสี่ยงและข้อมูลจริงของเครื่องมือแต่ละระบบ
ISO/IEC 17025 เกี่ยวข้องกับ Pressure Gauge Calibration อย่างไร?
หากโรงงานต้องการผลสอบเทียบที่มี ความสามารถทางมาตรวิทยาและการสอบกลับ (Traceability) ควรพิจารณาผู้ให้บริการ Calibration ที่มีขอบข่ายและความสามารถสอดคล้องกับงานที่ต้องการ
ISO/IEC 17025 เป็นมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับความสามารถของห้องปฏิบัติการทดสอบและสอบเทียบ โดยใบรับรองการสอบเทียบจากห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรองสามารถแสดงข้อมูลเกี่ยวกับค่าความคลาดเคลื่อนและ Measurement Uncertainty ตามขอบข่ายที่ได้รับการรับรอง
ข้อควรระวัง: การมีคำว่า “Calibration Certificate” ไม่ได้หมายความว่าใบรับรองนั้นเป็น ISO/IEC 17025 Accredited Calibration โดยอัตโนมัติ ควรตรวจสอบสถานะและ Scope ของห้องปฏิบัติการโดยตรง
ปัจจัยที่ทำให้ผล Calibration Pressure Gauge คลาดเคลื่อน
นอกจากตัว Gauge แล้ว ยังมีปัจจัยอื่นที่ควรควบคุม เช่น
1. Reference Standard
Reference ต้องมีความเหมาะสมกับงานและมีความไม่แน่นอนของการวัดที่เหมาะสม
2. Pressure Source
แหล่งสร้างแรงดันต้องสามารถสร้างแรงดันได้อย่างเสถียร
3. อุณหภูมิ
สภาพแวดล้อมสามารถมีผลต่อ Measurement Uncertainty
4. Orientation
ตำแหน่งการติดตั้งของเครื่องมืออาจมีผลต่อผลการวัดบางประเภท
5. Stabilization Time
ควรรอให้แรงดันมีความเสถียรก่อนอ่านค่า เพราะระบบวัดแรงดันอาจต้องใช้เวลาในการเข้าสู่สมดุล
6. Pressure Connection
ข้อต่อ สาย และการรั่วของระบบทดสอบสามารถทำให้ผลผิดเพี้ยนได้
Calibration Pressure Gauge แบบ Analog กับ Digital ต่างกันอย่างไร?
Analog Pressure Gauge มีชิ้นส่วนกลไก เช่น Bourdon Tube และชุดกลไกส่งต่อการเคลื่อนที่ไปยังเข็ม จึงต้องพิจารณาปัจจัยทางกลระหว่างการสอบเทียบ
ส่วน Digital Pressure Gauge ใช้ Sensor และระบบอิเล็กทรอนิกส์ในการประมวลผลและแสดงผล
ทั้งสองประเภทสามารถสอบเทียบได้ แต่ขั้นตอนและปัจจัยที่ต้องพิจารณาแตกต่างกันตามโครงสร้างของเครื่องมือ
สรุป Calibration Pressure Gauge
Calibration Pressure Gauge ไม่ใช่เพียงการนำเกจไปเช็กว่า “เข็มตรงหรือไม่” แต่เป็นกระบวนการเปรียบเทียบผลการวัดกับ Reference Standard เพื่อระบุความคลาดเคลื่อนของเครื่องมือ และใช้ข้อมูลดังกล่าวในการประเมินว่าเครื่องมือยังเหมาะสมกับการใช้งานหรือไม่
สำหรับโรงงานที่ต้องการเริ่มต้นอย่างเป็นระบบ ควรเริ่มจาก
ทำรายการเครื่องมือ → ระบุ Range/Accuracy → จัดกลุ่มความสำคัญ → กำหนด Acceptance Criteria → เลือก Reference → ทดสอบหลายจุด → บันทึกผล → กำหนดรอบ Calibration
การจัดการ Calibration อย่างเป็นระบบช่วยให้โรงงานมีข้อมูลสำหรับติดตาม Measurement Drift, ความน่าเชื่อถือของค่าที่วัด และประวัติของเครื่องมือ ได้ดีขึ้น
FAQ: Calibration Pressure Gauge
1.Calibration Pressure Gauge คืออะไร?
คือการตรวจสอบ Pressure Gauge โดยเปรียบเทียบค่าที่เครื่องมือแสดงกับ Reference Standard เพื่อหาค่าความคลาดเคลื่อนของการวัด
2.Pressure Gauge ต้องสอบเทียบทุกปีหรือไม่?
ไม่จำเป็นต้องใช้ระยะเวลาเดียวกันกับทุกเครื่อง ควรกำหนด Calibration Interval จากความสำคัญของกระบวนการ Accuracy Class ประวัติ Drift และข้อกำหนดของโรงงาน
3.Calibration กับ Adjustment เหมือนกันหรือไม่?
ไม่เหมือนกัน Calibration คือการตรวจและหาค่าความคลาดเคลื่อน ส่วน Adjustment คือการปรับแก้เครื่องมือหลังจากพบว่าค่าไม่เป็นไปตามเกณฑ์
4.Pressure Gauge 0–10 bar ควรสอบเทียบที่กี่จุด?
ขึ้นอยู่กับ Procedure และเกณฑ์ของงาน ไม่ควรกำหนดจำนวนจุดแบบตายตัวสำหรับทุกระบบ โดยทั่วไปควรมีจุดทดสอบครอบคลุมช่วงการวัดเพื่อประเมินพฤติกรรมของเครื่องมือ
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม / ขอใบเสนอราคา: [เบอร์ติดต่อ : 089-612-8998 / 095-369-5694 / Line : @pinpointt / www.pinpointinstrument.co.th /https://pressuregaugethai.com // https://lin.ee/yuGLlkN
ดูรายละเอียดสินค้าเพิ่มเติมได้ที่ Pinpoint Instrument สินค้า valve วาล์วและเครื่องมือวัด
Facebook Fanpage : ขายวาล์ว และเครื่องมือวัด ขายเกจวัดแรงดันและโฟลมิเตอร์ Pinpoint Instrument