
Pressure Gauge เป็นเครื่องมือวัดที่พบได้ในโรงงานและระบบ Process ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นระบบลม น้ำ ไอน้ำ Hydraulic หรือกระบวนการผลิตที่ต้องควบคุมแรงดัน
แต่คำถามที่หลายโรงงานมักสงสัยคือ
“Pressure Gauge ควรสอบเทียบทุกกี่เดือน?”
หลายแห่งอาจกำหนดรอบไว้ 6 เดือน หรือ 12 เดือน แต่ในทางมาตรวิทยา ไม่ได้มีระยะเวลาสากลที่ใช้กับ Pressure Gauge ทุกตัว เพราะรอบการสอบเทียบควรพิจารณาจากลักษณะการใช้งาน ความแม่นยำที่ต้องการ สภาพแวดล้อม ความเสถียรของเครื่องมือ และประวัติค่าคลาดเคลื่อนของเครื่องมือนั้น ๆ
อีกประเด็นที่สำคัญไม่แพ้กันคือ ใบรับรองการสอบเทียบจากห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรองตาม ISO/IEC 17025 ซึ่งเกี่ยวข้องกับความสามารถและความน่าเชื่อถือของกระบวนการสอบเทียบ
สอบเทียบ Pressure Gauge คืออะไร?
การสอบเทียบ Pressure Gauge (Pressure Gauge Calibration) คือการนำค่าแสดงผลของเกจมาเปรียบเทียบกับค่าจากมาตรฐานอ้างอิงที่เหมาะสม เพื่อประเมินความแตกต่างระหว่างค่าที่อ่านได้กับค่ามาตรฐาน
ผลการสอบเทียบอาจช่วยให้ทราบว่า
- เครื่องมือมีค่าคลาดเคลื่อนเท่าใด
- ค่าคลาดเคลื่อนอยู่ในเกณฑ์ที่กำหนดหรือไม่
- ผลการวัดมีความไม่แน่นอนเท่าใด
- เครื่องมือควรใช้งานต่อ ปรับตั้ง หรือดำเนินการอื่นหรือไม่
สิ่งสำคัญคือ Calibration ไม่ได้หมายความว่าต้องปรับเครื่องมือทุกครั้ง
การ Calibration เป็นกระบวนการเปรียบเทียบและประเมินผล ส่วนการ Adjustment คือการปรับตั้งเครื่องมือ ซึ่งเป็นคนละกระบวนการกัน
Pressure Gauge ควรสอบเทียบบ่อยแค่ไหน?
คำตอบสั้น ๆ คือ “ไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกเครื่อง”
NIST ระบุว่าโดยทั่วไปไม่ได้กำหนดหรือแนะนำช่วงเวลาสอบเทียบตายตัวสำหรับเครื่องมือวัดทั้งหมด โดยควรพิจารณาจากความแม่นยำที่ต้องการ ข้อกำหนดตามสัญญาหรือกฎระเบียบ ความเสถียรของเครื่องมือ และสภาพแวดล้อมที่ใช้งาน
แนวทางของ ILAC G24:2022 ก็ให้ความสำคัญกับการกำหนดและทบทวน Recalibration Interval โดยใช้ข้อมูลจากประวัติการสอบเทียบและพฤติกรรมของเครื่องมือมาเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจ
ปัจจัยที่ควรใช้กำหนดรอบสอบเทียบ
1. ความสำคัญของจุดวัด
หาก Pressure Gauge อยู่ในจุดที่มีผลต่อคุณภาพหรือความปลอดภัยของกระบวนการ อาจต้องมีการควบคุมที่เข้มงวดกว่าจุดวัดทั่วไป
2. ความถี่ในการใช้งาน
เครื่องมือที่ทำงานต่อเนื่องหรือถูกใช้งานหนัก อาจมีโอกาสเกิด Drift ได้มากกว่าเครื่องมือที่ใช้งานเป็นครั้งคราว
3. สภาพแวดล้อม
อุณหภูมิสูง แรงสั่นสะเทือน ความชื้น ฝุ่น หรือสภาพแวดล้อมอื่น ๆ อาจมีผลต่อเสถียรภาพของเครื่องมือ
4. ประวัติผลการสอบเทียบ
หากผลการสอบเทียบย้อนหลังพบว่าค่าคลาดเคลื่อนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง อาจนำข้อมูลดังกล่าวมาพิจารณาปรับรอบสอบเทียบให้เหมาะสมขึ้น
5. ข้อกำหนดของโรงงานหรืออุตสาหกรรม
บางองค์กรอาจกำหนดรอบ Calibration ไว้ในระบบคุณภาพ หรือมีข้อกำหนดจากลูกค้า สัญญา หรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง
ISO/IEC 17025 คืออะไร?
ISO/IEC 17025 คือมาตรฐานข้อกำหนดทั่วไปสำหรับ ความสามารถของห้องปฏิบัติการทดสอบและสอบเทียบ
มาตรฐานนี้ครอบคลุมเรื่องความสามารถ ความเป็นกลาง และการดำเนินงานอย่างสม่ำเสมอของห้องปฏิบัติการ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นต่อผลการทดสอบและการสอบเทียบ
ปัจจุบันมาตรฐานที่ใช้อยู่คือ ISO/IEC 17025:2017 และ ISO ระบุว่าเวอร์ชันดังกล่าวได้รับการทบทวนและยืนยันสถานะในปี 2023
ทำไมต้องเลือก Calibration Laboratory ที่มี ISO/IEC 17025?
การรับรอง ISO/IEC 17025 มีวัตถุประสงค์เพื่อแสดงความสามารถของห้องปฏิบัติการในการดำเนินงานทดสอบและสอบเทียบตามข้อกำหนดของมาตรฐาน
สำหรับผู้ใช้งาน สิ่งที่ควรให้ความสำคัญจึงไม่ใช่เพียงคำว่า “มี ISO 17025” แต่ควรตรวจสอบเพิ่มเติมว่า
ห้องปฏิบัติการนั้นได้รับการรับรองใน Scope ที่ตรงกับงาน Pressure Gauge ที่ต้องการสอบเทียบหรือไม่
รวมถึงพิจารณาข้อมูล เช่น
- ช่วงการวัด
- วิธีการสอบเทียบ
- ความสามารถในการวัด
- Measurement Uncertainty
- Traceability
- รายละเอียดใน Certificate
เพราะข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ประเมินได้ว่าเอกสารและผลการสอบเทียบเหมาะสมกับวัตถุประสงค์การใช้งานหรือไม่
FAQ สอบเทียบ Pressure Gauge
Q1: Pressure Gauge ควรสอบเทียบทุกกี่เดือน?
A: ไม่มีระยะเวลาตายตัวสำหรับ Pressure Gauge ทุกตัว โดยควรพิจารณาจากการใช้งาน ความแม่นยำที่ต้องการ สภาพแวดล้อม ประวัติการสอบเทียบ และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
Q2: ISO/IEC 17025 กำหนดให้สอบเทียบทุก 6 หรือ 12 เดือนหรือไม่?
A: ไม่ได้กำหนดช่วงเวลาตายตัว ISO/IEC 17025 เป็นมาตรฐานสำหรับข้อกำหนดด้านความสามารถของห้องปฏิบัติการทดสอบและสอบเทียบ
Q3: Calibration Certificate ISO/IEC 17025 คืออะไร?
A: โดยทั่วไปหมายถึงใบรายงานหรือใบรับรองผลการสอบเทียบจากห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรองตาม ISO/IEC 17025 ในขอบข่ายที่เกี่ยวข้องกับงานนั้น
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม / ขอใบเสนอราคา: [เบอร์ติดต่อ : 089-612-8998 / 095-369-5694 / Line : @pinpointt / www.pinpointinstrument.co.th /https://pressuregaugethai.com // https://lin.ee/yuGLlkN
ดูรายละเอียดสินค้าเพิ่มเติมได้ที่ Pinpoint Instrument สินค้า valve วาล์วและเครื่องมือวัด
Facebook Fanpage : ขายวาล์ว และเครื่องมือวัด ขายเกจวัดแรงดันและโฟลมิเตอร์ Pinpoint Instrument