Pressure Gauge หรือเกจวัดแรงดัน เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ตรวจสอบแรงดันในระบบ เช่น ระบบลม น้ำ ไฮดรอลิก เครื่องจักร และกระบวนการผลิตในโรงงาน แต่สิ่งที่มักถูกมองข้ามตอนสั่งซื้อคือ “ชนิดของเกลียว”
แม้จะเห็นขนาด เช่น 1/4″, 1/2″ หรือ 3/4″ เหมือนกัน แต่ไม่ได้หมายความว่าเกลียวจะสามารถนำมาเชื่อมต่อกันได้ เพราะ Pressure Gauge อาจมีเกลียวหลายมาตรฐาน เช่น BSP, BSPP, BSPT, G และ NPT
หากเลือกผิดตั้งแต่ต้น อาจเกิดปัญหา ขันไม่เข้า เกลียวฝืด เกลียวเสีย ซีลไม่สนิท หรือเกิดการรั่วซึมหลังติดตั้ง
ดังนั้น ก่อนสั่งซื้อ Pressure Gauge ควรตรวจสอบทั้ง มาตรฐานเกลียว ขนาดเกลียว ลักษณะเกลียว และวิธีการซีล ให้ตรงกับระบบเดิม
BSP, NPT และ G คืออะไร?
ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจก่อนว่า BSP ไม่ได้หมายถึงเกลียวเพียงชนิดเดียว
โดยทั่วไปคำว่า BSP ถูกใช้เรียกกลุ่มเกลียวท่อแบบ British Standard Pipe ซึ่งมีทั้งแบบ ขนาน (Parallel) และ เทเปอร์ (Tapered)
ส่วน G เป็นชื่อเรียกของเกลียว BSPP (British Standard Pipe Parallel) ซึ่งเป็นเกลียวขนานตาม ISO 228-1
ขณะที่เกลียว NPT เป็นมาตรฐานอีกตระกูลหนึ่งตาม ASME B1.20.1 และเป็นเกลียวเทเปอร์ที่มีรูปแบบและมุมเกลียวแตกต่างจาก BSP
สรุปแบบเข้าใจง่าย
| ชนิดเกลียว | ชื่อที่พบ | ลักษณะ | มาตรฐานหลัก |
|---|---|---|---|
| G | BSPP | เกลียวขนาน | ISO 228-1 |
| R | BSPT | เกลียวเทเปอร์ | ISO 7-1 |
| NPT | National Pipe Taper | เกลียวเทเปอร์ | ASME B1.20.1 |
จุดสำคัญ : G ไม่ใช่ NPT และ BSPT/R ก็ไม่ใช่ NPT แม้ว่าบางขนาดจะมีตัวเลข Pitch ใกล้เคียงกันก็ตาม
Pressure Gauge เกลียว G คืออะไร?
G Thread คือเกลียวแบบขนาน หรือที่มักเรียกว่า BSPP
ตัวอย่างที่พบได้บ่อย เช่น
- G 1/4″
- G 3/8″
- G 1/2″
- G 3/4″
เกลียว G มีลักษณะเป็น เกลียวขนาน ไม่เรียวตามความยาวของเกลียว และระบบซีลไม่ได้อาศัยการขันเกลียวเทเปอร์เข้าหากันโดยตรง แต่โดยทั่วไปจะใช้ซีลที่บริเวณหน้าสัมผัส เช่น Washer, Bonded Seal หรือ O-ring ตามรูปแบบของข้อต่อและ Pressure Gauge ที่ใช้
ดังนั้น หากในสเปกระบุว่า
Pressure Gauge Connection: G1/2″
ควรตรวจสอบด้วยว่าอุปกรณ์ฝั่งที่จะนำไปต่อรองรับ G1/2″ และมีรูปแบบการซีลที่ถูกต้อง
Pressure Gauge เกลียว NPT คืออะไร?
NPT (National Pipe Taper) เป็นเกลียวท่อแบบเทเปอร์ที่ใช้มาตรฐาน ASME B1.20.1
จุดสังเกตสำคัญคือ
- เป็นเกลียวเทเปอร์
- มุมรูปเกลียว 60°
- ใช้ระบบการซีลที่เกี่ยวข้องกับเกลียวและสารซีลที่เหมาะสม
- พบได้มากในอุปกรณ์และระบบที่ใช้มาตรฐานอเมริกัน
ตัวอย่างเช่น
1/4″ NPT
หรือ
1/2″ NPT
สิ่งที่ต้องระวังคือ 1/2″ NPT ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถนำไปต่อกับ G1/2″ ได้ แม้ตัวเลข 1/2″ จะเหมือนกันก็ตาม
NPT และ G/BSPP มีทั้งรูปทรงเกลียว มุมเกลียว และรูปแบบการซีลที่แตกต่างกัน จึงไม่ควรนำมาแทนกันโดยตรง
BSPT ต่างจาก G อย่างไร?
ส่วนนี้เป็นจุดที่คนซื้อ Pressure Gauge สับสนบ่อยมาก
G = BSPP
เป็น เกลียวขนาน
ตัวอย่าง:
G1/2″
R = BSPT
เป็น เกลียวเทเปอร์
ตัวอย่าง:
R1/2″
ทั้งสองเป็นเกลียวในตระกูล BSP แต่ลักษณะการใช้งานและวิธีซีลต่างกัน
ดังนั้นถ้าซัพพลายเออร์แจ้งเพียงว่า
BSP 1/2″
ควรถามกลับให้ชัดเจนว่าเป็น
BSPP / G หรือ BSPT / R?
เพราะคำว่า BSP อย่างเดียวอาจยังไม่ละเอียดเพียงพอสำหรับการสั่งซื้อ
ตารางเปรียบเทียบ BSP, G และ NPT สำหรับ Pressure Gauge
| รายละเอียด | G / BSPP | BSPT / R | NPT |
|---|---|---|---|
| ลักษณะเกลียว | ขนาน | เทเปอร์ | เทเปอร์ |
| มุมเกลียว | 55° | 55° | 60° |
| มาตรฐาน | ISO 228-1 | ISO 7-1 | ASME B1.20.1 |
| ตัวอย่าง | G1/4″, G1/2″ | R1/4″, R1/2″ | 1/4″ NPT, 1/2″ NPT |
| หลักการซีล | ซีลบริเวณหน้าสัมผัสตามรูปแบบข้อต่อ | ซีลที่เกลียวร่วมกับระบบซีลที่เหมาะสม | ซีลจากการประกบของเกลียวเทเปอร์ร่วมกับสารซีล |
| ใช้แทน NPT โดยตรงหรือไม่ | ❌ ไม่ควร | ❌ ไม่ควร | ❌ ไม่ควร |
ข้อมูลด้านมุมเกลียวและลักษณะขนาน/เทเปอร์เป็นจุดสำคัญในการแยกแต่ละมาตรฐาน
ทำไม G1/2″ กับ 1/2″ NPT ถึงใช้แทนกันไม่ได้?
นี่เป็นหนึ่งในข้อผิดพลาดที่พบได้ง่ายในการสั่งซื้อ
เพราะคนอาจมองว่า
G1/2″ = 1/2″ NPT
เนื่องจากมีคำว่า 1/2″ เหมือนกัน
แต่จริง ๆ แล้วเป็นคนละมาตรฐาน
G1/2″
- เกลียวขนาน
- 55°
- BSPP
- ISO 228-1
1/2″ NPT
- เกลียวเทเปอร์
- 60°
- NPT
- ASME B1.20.1
ดังนั้นการที่ขนาดระบุเป็น 1/2″ เหมือนกัน ไม่ได้หมายความว่ารูปแบบเกลียวจะเหมือนกัน
ที่น่าสนใจคือบางขนาด เช่น 1/2″ อาจมีจำนวนเกลียวต่อนิ้ว (TPI) เท่ากันระหว่าง BSP และ NPT แต่รูปแบบเกลียวและมุม 55° กับ 60° ยังคงแตกต่างกัน จึงไม่ใช่เกลียวที่ใช้แทนกันได้
เช็กเกลียว Pressure Gauge ก่อนซื้ออย่างไร?
เพื่อป้องกันปัญหา ซื้อมาแล้วติดตั้งไม่ได้ แนะนำให้ตรวจสอบตามขั้นตอนนี้
1. เช็กมาตรฐานเกลียว
อย่าถามเพียงว่า
“เกลียว 1/2 นิ้วใช่ไหม?”
แต่ควรถามให้ละเอียดว่า
G1/2″ / R1/2″ / 1/2″ NPT?
เพราะแต่ละแบบเป็นคนละมาตรฐาน
2. เช็กขนาดเกลียว
ตัวอย่างขนาดที่พบใน Pressure Gauge เช่น
- 1/8″
- 1/4″
- 3/8″
- 1/2″
- 3/4″
แต่ ขนาดอย่างเดียวไม่เพียงพอ
เช่น
1/2″ G ≠ 1/2″ NPT
3. ดูว่าเป็นเกลียวขนานหรือเทเปอร์
ถ้าเป็น G / BSPP → เป็นเกลียวขนาน
ถ้าเป็น R / BSPT → เป็นเกลียวเทเปอร์
ถ้าเป็น NPT → เป็นเกลียวเทเปอร์เช่นกัน แต่เป็นคนละมาตรฐานกับ BSPT
4. ตรวจสอบเกลียวตัวผู้และตัวเมีย
Pressure Gauge อาจมี Male Connection เพื่อขันเข้ากับ Female Port ของระบบ
จึงต้องดูว่าอุปกรณ์ทั้งสองฝั่งมีมาตรฐานที่เข้าคู่กันหรือไม่
อย่าดูเฉพาะว่า “ตัวเลขเท่ากัน”
5. เช็กวิธีการซีล
เรื่องนี้สำคัญมาก โดยเฉพาะ G/BSPP
ต้องดูว่า Pressure Gauge รุ่นนั้นออกแบบให้ซีลด้วย
- Washer
- Bonded Seal
- O-ring
- Thread Sealant
- หรือรูปแบบอื่นตามผู้ผลิต
เพราะ ชนิดเกลียวไม่ได้บอกวิธีซีลทั้งหมดเสมอไป โดยเฉพาะเกลียว G ที่ต้องพิจารณาพื้นผิวซีลประกอบด้วย
FAQ คำถามที่พบบ่อย
Q1: G Thread กับ BSP เหมือนกันไหม?
G Thread คือเกลียว BSPP แบบขนาน ซึ่งอยู่ภายใต้มาตรฐาน ISO 228-1 แต่คำว่า BSP อาจใช้เรียกกลุ่มเกลียวทั้งแบบขนานและเทเปอร์ ดังนั้นเวลาสั่งซื้อควรระบุให้ชัดว่าเป็น G/BSPP หรือ R/BSPT
Q2: G1/2″ ใช้แทน 1/2″ NPT ได้ไหม?
ไม่ได้ ควรถือว่าเป็น คนละมาตรฐาน เนื่องจากรูปแบบเกลียว มุมเกลียว และวิธีการซีลแตกต่างกัน
Q3: BSPT กับ NPT เหมือนกันหรือไม่?
ไม่เหมือนกัน แม้ทั้งคู่เป็นเกลียวเทเปอร์ แต่ BSPT/R ใช้รูปแบบ 55° ขณะที่ NPT ใช้ 60° และอยู่ภายใต้มาตรฐานคนละชุด
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม / ขอใบเสนอราคา: [เบอร์ติดต่อ : 089-612-8998 / 095-369-5694 / Line : @pinpointt / www.pinpointinstrument.co.th /https://pressuregaugethai.com // https://lin.ee/yuGLlkN
ดูรายละเอียดสินค้าเพิ่มเติมได้ที่ Pinpoint Instrument สินค้า valve วาล์วและเครื่องมือวัด
Facebook Fanpage : ขายวาล์ว และเครื่องมือวัด ขายเกจวัดแรงดันและโฟลมิเตอร์ Pinpoint Instrument