ข้อต่อเกจมีกี่แบบ? พร้อมเจาะลึกความต่างเกลียว BSP vs NPT ที่วิศวกรต้องรู้
ในการติดตั้ง Pressure Gauge หรือเกจวัดแรงดัน สิ่งหนึ่งที่มองข้ามไม่ได้เลยคือ “ข้อต่อเกจ”
(Gauge Connectors) เพราะหากเลือกผิดประเภทหรือไม่ถูกมาตรฐานเกลียว นอกจากจะทำให้เกิดการรั่วไหล (Leakage) แล้ว ยังอาจก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรงในระบบที่มีแรงดันสูงได้อีกด้วย
ข้อต่อเกจมีกี่แบบ? แบ่งตามลักษณะการใช้งาน
โดยทั่วไปข้อต่อสำหรับเกจวัดแรงดันที่นิยมใช้ในงานอุตสาหกรรมสามารถแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ดังนี้:
- ข้อต่อตัวผู้-ตัวเมีย (Standard Adapters): ใช้สำหรับต่อเชื่อมระหว่างเกจกับท่อหรืออุปกรณ์อื่น ๆ เพื่อแปลงขนาดหรือเปลี่ยนชนิดของเกลียว
- ข้อต่อลด/ขยาย (Reducers & Expanders): ใช้ในกรณีที่ขนาดเกลียวของเกจวัดไม่ตรงกับช่องเสียบในระบบ เช่น เกจขนาด 1/4″ แต่หน้างานเป็น 1/2″
- ข้อต่อแบบมีซีล (Gauge Snubbers/Siphons): เป็นข้อต่อพิเศษที่ช่วยลดแรงกระแทกของของเหลว (Pressure Snubbers) หรือระบายความร้อนจากไอน้ำ (Pigtail Siphons) เพื่อยืดอายุการใช้งานของตัวเกจ
ความต่างของเกลียว เลือกใช้อย่างไรให้ถูกงาน?
ปัญหาที่พบบ่อยที่สุดคือการแยกความแตกต่างระหว่างเกลียว BSP (British Standard Pipe) และ NPT (National Pipe Thread) เนื่องจากมองด้วยตาเปล่าอาจดูคล้ายกันมาก แต่หากนำไปขันรวมกันจะทำให้เกลียวรูดและใช้งานไม่ได้จริง
ตารางเปรียบเทียบความแตกต่าง BSP vs NPT
| หัวข้อเปรียบเทียบ | เกลียว BSP (Standard อังกฤษ/ยุโรป) | เกลียว NPT (Standard อเมริกา) |
| มุมเกลียว (Thread Angle) | 55 องศา | 60 องศา |
| ลักษณะฟันเกลียว | ยอดเกลียวและท้องเกลียวมีความโค้งมน | ยอดเกลียวและท้องเกลียวเป็นมุมตัดเรียบ |
| ความลึกเกลียว | ตื้นกว่า NPT เล็กน้อย | ลึกและแหลมกว่า |
| การใช้งาน | นิยมใช้ในฝั่งยุโรปและเอเชีย รวมถึงไทย | นิยมใช้ในระบบเครื่องจักรจากสหรัฐอเมริกา |
เจาะลึกรายละเอียดเพิ่มเติม
- BSP (British Standard Pipe): แบ่งย่อยออกเป็น 2 ชนิดคือ BSPP (G) ซึ่งเป็นเกลียวตรง (ต้องใช้ปะเก็นหรือโอริงในการกันรั่ว) และ BSPT (R) ซึ่งเป็นเกลียวสโลป (Taper) ที่นิยมใช้ในไทยมากที่สุด
- NPT (National Pipe Thread): เป็นเกลียวสโลป (Taper) เสมอ ออกแบบมาเพื่อให้เกลียวเบียดกันแน่นขึ้นเมื่อขันเข้าไป การซีลทำได้โดยการใช้เทปพันเกลียวหรือน้ำยาประสานเกลียว
สรุปการเลือกใช้งาน
การเลือก ข้อต่อเกจ และมาตรฐานเกลียวที่ถูกต้อง ควรเริ่มจากการเช็คต้นทางของเครื่องจักรหรืออุปกรณ์ หากเครื่องจักรมาจากยุโรปส่วนใหญ่จะเป็น BSP แต่หากเป็นฝั่งอเมริกาจะเป็น NPT
ข้อควรระวัง: ห้ามนำเกลียว NPT ไปขันเข้ากับ BSPT แม้ว่าจำนวนเกลียวต่อนิ้วจะใกล้เคียงกันในบางขนาด (เช่น 1/2″ หรือ 1/4″) เพราะมุมเกลียวที่ไม่เท่ากันจะทำให้เกิดการรั่วซึมภายใต้แรงดันสูงได้
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม / ขอใบเสนอราคา: [เบอร์ติดต่อ : 089-612-8998 / Line : @pinpointt / www.pinpointinstrument.co.th /https://pressuregaugethai.com/
ดูรายละเอียดสินค้าเพิ่มเติมได้ที่ Pinpoint Instrument สินค้า valve วาล์วและเครื่องมือวัด
Facebook Fanpage : ขายวาล์ว และเครื่องมือวัด ขายเกจวัดแรงดันและโฟลมิเตอร์ Pinpoint Instrument